Αρχείο

Archive for the ‘Κατασκευές’ Category

Περί μηχανής Stirling και περιβάλλοντος

Πάει καιρός από την τελευταία φορά που τα είπαμε. Δυστυχώς κάπως έτσι θα κυλίσει η χρονιά αυτή μέχρι τον Ιούνιο μιας και ο φόρτος των μαθημάτων της τρίτης Λυκείου δεν μου αφήνει και πολλά περιθώρια. Ας μην κλαίγομαι όμως..

Τελευταία, έπεσε στην αντίληψή μου κάτι που με ενθουσίασε και προς μεγάλη μου έκπληξη, όσους ρώτησα, που να έχουν φυσικά σχέση με το «άθλημα», κανένας τους δεν ήξερε την ύπαρξή του. Μιλώ για μια θερμική μηχανή, την λεγόμενη «μηχανή Stirling». Φυσικά, πήρε την ονομασία της από τον δημιουργό και εφευρέτη της Robert Stirling(Σκωτία 1790-1878) ο οποίος, ως μοναχός, προβληματιζόταν με το γεγονός ότι πολλές από τις μέχρι τότε χρησιμοποιούμενες ατμομηχανές πάθαιναν διάφορες φθορές με αποτέλεσμα, στις περισσότερες των περιπτώσεων, την έκρηξη των καζανιών και φυσικά την πρόκληση όχι μόνο τραυματισμών στους γύρω αλλά και πολλές φορές θανάτων. Και αυτό φυσικά γιατί τα καζάνια με τον ατμό λειτουργούσαν επί καιρό σε μεγάλες θερμοκρασίες και τα μέταλλα δεν ήταν και πρώτης ποιότητας. Έχοντας κληρονομήσει το εφευρετικό χάρισμα από τον πατέρα του, επινόησε μια θερμική μηχανή σαν την ατμομηχανή, που όμως είναι αρκετά πιο οπλή στην κατασκευή της, δεν λειτουργεί με ατμό αλλά με ατμοσφαιρικό αέρα και θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις ατμομηχανές τις ίδιες.

Τώρα. Σχετικά με το καθαρά τεχνικό μέρος, το οποίο και με ενδιαφέρει.

Πριν πω οτιδήποτε, θα κάνω μια γενική αναφορά στις θερμικές μηχανές για τους μη καταρτισμένους τεχνολογικά και επιστημονικά αναγνώστες.

Θερμικές μηχανές ή θερμοκινητήρες, ονομάζονται οι μηχανές οι οποίες μετατρέπουν την θερμότητα που παράγεται από την χημική ενέργεια της καύσης, σε μηχανικό έργο.

Ανάλογα με τον τρόπο πραγματοποίησης της καύσης χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στις μηχανές εσωτερικής καύσεως και στις μηχανές εξωτερικής καύσεως ή ατμομηχανές.

  • Εσωτερικής καύσεως ονομάζονται οι μηχανές που ως μέσο για την παραγωγή έργου χρησιμοποιούν τον αέρα και κατά κάποιο τρόπο το ίδιο το καύσιμο, δηλαδή καυσαέρια π.χ εμβολοφόρος κινητήρας αυτοκινήτου, αεροστρόβιλος αεροπλάνου.
  • Εξωτερικής καύσεως ονομάζονται οι μηχανές όπου η καύση δεν λαμβάνει μέρος στο χώρο παραγωγής έργου αλλά έξω από αυτόν και στις οποίες το μέσο παραγωγής έργου δεν είναι το καυσαέριο αλλά κάποιο άλλο στοιχείο όπως π.χ. νερό. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν οι ατμοστρόβιλοι, οι ατμομηχανές.

Η μηχανή Stirling είναι μια θερμική μηχανή εξωτερικής καύσης που λειτουργεί με συγκεκριμένη ποσότητα αέρα που κυκλοφορεί μέσα σε μια κλειστή διαδρομή, ή αν θέλετε, δοχείο. Όπως κάθε θερμική μηχανή, διαθέτει δύο δεξαμενές, μία θερμή και μια ξυχρή. Ο αέρας μπορεί και κυκλοφορεί χωρίς δυσκολία ανάμεσα στις δύο δεξαμενές. Όταν βρίσκεται στη θερμή δεξαμενή, ο όγκος του αέρα αυξάνεται ενώ όταν ο αέρας βρίσκεται στην ψυχρή δεξαμενή, ο όγκος του μειώνεται.(λόγω ιδιοτήτων των μορίων του). Όταν μιλώ για δεξαμενές, εννοώ φυσικά κυλίνδρους στους οποίους υπάρχουν έμβολα που μπορούν και κινούνται με ευκολία. Αντίστοιχη μεταβολή με τη θερμοκρασία, «παθαίνει» και η πίεση και αυτό αναγκάζει ουσιαστικά τα έμβολα να κινηθούν με τέτοιο τρόπο ώστε σε συνεργασία να καταφέρουν να κινήσουν τον στροφαλοφόρο άξονα, ή με πιο απλά λόγια, να δώσουν κίνηση στον πιθανό τροχό μιας συσκευής ή ενός αυτοκινήτου.

Στα παρακάτω σχήματα, θα προσπαθήσω να περιφράψω τον θερμοδυναμικό κύκλο της μηχανής.

alpha_stirling_frame_12

1) Η μεγαλύτερη ποσότητα του αέρα είναι συγκεντρωμένη στη θερμή δεξαμενή(κόκκινο), όπου φυσικά θερμαίνεται, αυξάνεται ο όγκος άρα και η πίεσή του, και αυτό ωθεί το έμβολο προς τα έξω. Έτσι παρασύρει μαζί του και τον στρόφαλο(με απλά λόγια τροχό) έτσι ώστε αυτός να καλύψει το 1/4 του κύκλου του.

alpha_stirling_frame_16

2) Ο αέρας, σε αυτ΄το στάδιο έχει τον μέγιστο όγκο του. Το έμβολο, ξεκινά να πιέζει τον αέρα προς την ψυχρή δεξαμενή, όπου ψύχεται και η πίεσή του μειώνεται. Εδώ, ο στροφαλοφόρος άξονας έχει ολοκληρώσει τη μισή περιστροφή γύρω από τον εαυτό του.

alpha_stirling_frame_4

3) Σχεδόν όλος ο αέρας βρίσκεται τώρα στην ψυχρή δεξαμενή και η ψύξη συνεχίζεται. Το ψυχρό έμβολο, πιέζεται από τον στροφαλοφόρο άξονα και ξεκινά να συμπιέζει τον αέρα. Εδώ ο στροφαλοφόρος άξονας έχει ολοκληρώσει τα 3/4 την περιστροφής γύρω από τον εαυτό του.

alpha_stirling_frame_8

4) Ο αέρας εδώ έχει συμπιεστεί στο μέγιστο και πλέον θα αρχίσει να αυξάνει τον όγκο του στη θερμή δεξαμενή όπου θα θερμανθεί ξανά οδηγώντας το έμβολο στην ολοκλήρωση του θερμοδυναμικού κύκλου.

Αν αυτό σας φάνηκε δύσκολο στην κατανόηση, δείτε κι ένα animated σχήμα. (αν δεν κινείται, κάντε κλικ πάνω του και θα ανοίξει κανονικά σε νέα σελίδα)

alpha_stirling

Υπάρχει και παραλλαγή της ίδιας μηχανής που λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

stirling_animationΌπως θα καταλάβατε, για να λειτουργήσει κάτι τέτοιο, χρειάζεται να του παρέχουμε θερμική ενέργεια καθώς και ψυχρό κλίμα.

Σκεφτόμουν πως κάτι τέτοιο δεν θα ήταν δύσκολο. Δεδομένης της αρκετά ανεπτυγμένης τεχνογνωσίας που διαθέτουμε πάνω στα φωτοβολταϊκά, θα μπορούσαμε να συγκεντρώσουμε ηλιακή ενέργεια με τη μορφή υψηλής θερμοκρασίας και να τη χρησιμοποιήσουμε ως ψυχρή δεξαμενή, ενώ με μία ανέμη στερεωμένη πάνω στον στροφαλοφόρο άξονα, μπορούμε να ψύξουμε εύκολα ένα ψυγείο αέρα για να το χρησιμοποιήσουμε ως ψυχρή δεξαμενή. Και χωρίς ψυγείο αέρα θα λειτουργήσει φυσικά, απλά το αναφέρω για μεγαλύτερη απόδοση. Όλο αυτό λοιπόν, θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε για να τροφοδοτήσουμε αρκετές από τις ανάγκες της αστικής ζωής, με σεβασμό και αγάπη προς το περιβάλλον. Ας ανεξαρτητοποιηθούμε επιτέλους σε κάποιο βαθμό από το πετρέλαιο και τα κλάσματά του. Ας δώσουμε μια ευκαιρία σε πηγές ενέργειας που μας προσφέρει η φύση απλόχερα και τις αφήνουμε ανεκμετάλλευτες.

Με μια πρόχειρη αναζήτηση που έκανα στο youtube, βρήκα πολλούς που έχουν κατασκευάσει τέτοιες μηχανές με απλά υλικά, όπως κουτάκια από αναψυκτικά ή κομμάτια ξύλου και λειτουργούν κανονικά. Προσωπικά, θα επιχειρήσω να κατασκευάσω κι εγώ μια τέτοια μηχανή σε μικρή κλίμακα για να δω πως ακριβώς λειτουργεί και να γευτώ τη χαρά της δημιουργίας και αν πετύχει αυτό, θα το κατασκευάσω και σε μεγάλη κλίμακα προσπαθώντας να κινήσω ένα (μικρό) αυτοκίνητο, το οποίο έχω ήδη κατασκευάσει για άλλο λόγο βέβαια μόνος μου και πιθανότατα θα μιλίσω γι αυτό σε επόμενη δημοσίευση….

ορίστε και μερικά video

http://www.youtube.com/watch?v=D7NV38Ymep0&feature=channel_page

http://www.youtube.com/watch?v=q7_1W799nkk&feature=channel_page

http://www.youtube.com/watch?v=AifGfayZHzc

http://www.youtube.com/watch?v=Ch4PvwLAYzw&feature=related

Άμα δεν έχεις τι να κάνεις….

Τους παραδέχομαι αυτούς τους τύπους που κάθισαν και αυτοματοποίησαν τα πάντα μέσα στο σπίτι τους για…το ΤΙΠΟΤΑ! χαχαχα…Δείτε το βίντεο

Ένα ρομπότ-σωτήρας

Σε μια αναζήτησή μου για τις επιστημονικές δραστηριότητες του Αριστοτελείου πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έπεσα σε κάτι πολύ ενδιαφέρον..

Μια ομάδα φοιτητών του ΑΠΘ κατασκεύασε μια αυτοκινούμενη ρομποτική συσκευή, που θα μπορούσε να αποδειχτεί πολύτιμη για τη σωτηρία θυμάτων φυσικών καταστροφών, από αυτές που κάθε άλλο παρά σπανίζουν στην περιοχή μας… Η χρήση της μπορεί να μειώσει κατακόρυφα τα ποσοστά θανάτων, καθώς διευκολύνει και κάνει ασφαλέστερο το έργο των διασωστών, αναφέροντας τη θέση κάθε θύματος και τις συνθήκες γύρω του.

πηγή: http://technologein.pathfinder.gr/pandora

Υπάρχουν και φοιτητές που δεν τα ξήνουν(συγγνώμη για την έκφραση) αλλά δημιουργούν!

Πως να συνδέσετε LCD οθόνη σε υπολογιστή

Το παρόν μπλογκ κλείνει σχεδόν ένα μήνα ζωής και θαρρώ πως δειλά δειλά, θα πρέπει να κάνω και την πρώτη ανάρτηση στην κατηγορία των ηλεκτρονικών. Γνωρίζω ότι επειδή είναι αρχή ακόμα, δεν υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα αλλά θέλω να σας ζητήσω, αν σας αρέσει η θεματολογία και ο τρόπος παρουσίασης των θεμάτων, διαδώστε το!

Η πρώτη κατασκευή λοιπόν αναφέρεται στο πως να συνδέσετε μια οθονούλα LCD στον υπολογιστή σας, και με τη χρήση κατάλληλων προγραμμάτων, να γράψετε ότι θέλετε σε αυτή. Όλα τα ηλεκτρονικά θέματα που θα αναρτώνται θα αναφέρονται σε αρχάριους και ανθρώπους που τους αρέσει να πειραματίζονται, σαν εμένα δηλαδή. Γι αυτό μην ανησυχείτε οι παρεχόμενες οδηγίες είναι αρκετές..

Ορίστε τι χρειάζεστε..

Φυσικά μια οθόνη LCD την οποία θα βρείτε σε οποιοδήποτε κατάστημα με ηλεκτρονικά εξαρτήματα. Η διπλανή που βλέπετε είναι μια οθόνη 2×16 και έχει σαν controller το HD44780 ή κάποιο συμβατό του. Επίσης έχει και backlight (οπίσθιο φωτισμό). Ο αριθμός μοντέλου είναι SSC2B16DLYY. Το κοστος της κυμαινεται απο 9 εως 15 ευρω.

Κάποιες θηλυκές και αρσενικές ακιδοσειρές. Θα χρειασθείτε 16 αν η οθόνη σας έχει φωτισμό ή 14 στην αντίθετη περίπτωση

Ένα καλώδιο εκτυπωτή.

Έναν διακλαδωτή για βύσμα τροφοδοσίας για υπολογιστή το οποίο να έχει επιπλέον καλώδια στο κόκκινο (+5) και στην γείωση (GND) τα οποία θα αναλάβουν να τροφοδοτήσουν την LCD.

Αυτή είναι η πίσω πλευρά της οθόνης. Τα δύο μαύρα κουκλάκια που βλέπετε είναι τα δύο chip ελέγχου της οθόνης

Κατασκευή

Πάρτε τα αρσενικά πιν. Κόψτε 16 ή 14 από αυτά ανάλογα με το αν η οθόνη σας έχει φωτισμό ή όχι.

Τοποθετήστε τα από την πίσω πλευρά της οθόνης όπως φαίνεται στο σχήμα.
Αναποδογυρίστε την και κολλήστε πρώτα μόνο ένα πιν. Κατόπιν ξαναζεσταίνοντας την κόλληση ευθυγραμμίστε τις ακίδες ώστε να είναι ακριβώς κάθετες στην πλακέτα και να πατούν καλά πάνω σε αυτήν. Τώρα κολλήστε και τις υπόλοιπες επαφές
Εδώ φαίνονται όλες οι επαφές σωστά κολλημένες.

Τώρα πάρτε τις θηλυκές ακίδες και κόψτε τον ίδιο αριθμό όπως και προηγουμένως.

Πάρτε το καλώδιο του εκτυπωτή και από την πλευρά που συνδέεται με τον εκτυπωτή βγάλτε το καπάκι. Πρέπει να είναι όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα.

Αποσυνδέστε τα καλώδια χρησιμοποιώντας ψαλίδι ή τραβήξτε τα μέχρι να βγουν

Χρησιμοποιήστε το παραπάνω διάγραμμα για να κάνετε τις συνδέσεις πάνω στις θηλυκές ακίδες ώστε όταν αυτές μπούνε πάνω στην LCD.  ΠΡΟΣΟΧΗ οι συνδέσειςωπρέπει να είναι οι σωστές

Χρησιμοποιήστε δύο καλώδια που δεν χρειάζονται για κάποια σύνδεση για να είναι αυτά που θα μεταφέρουν τις ακίδες τροφοδοσίας από το LCD στην άλλη άκρη του καλωδίου που θα συνδεθεί στην παράλληλη θύρα π.χ κόκκινο και μπλε

Τα καλώδια που επιλέξατε να είναι αυτά που θα τροφοδοτήσουν την LCD αποσυνδέστε τα από το βύσμα της παράλληλης και συνδέστε στα άκρα τους ένα καλώδιο που θα συνδεθεί τελικά στην τροφοδοσία. Ανοίξτε μια πολύ μικρή τρύπα στο πλάι του βύσματος για να περάσει το καλώδιο.

Τώρα συνδέστε τα καλώδια αυτά με τα καλώδια του διακλαδωτή που είπαμε στην αρχή όπως φαίνεται στο σχήμα προσέχοντας την πολικότητα. Η τροφοδοσία θα είναι από το μαύρο και το κόκκινο καλώδιο που δίνουν 5V.

Αφού κάνετε έναν έλεγχο την οθόνη συνδέστε την στον υπολογιστή. Αυτό που θα δείτε για πρώτη φορά αν έχουν πάει όλα καλά θα είναι αυτό που φαίνεται στην παραπάνω εικόνα.

Για το τέλος κράτησα το software που θα χρειαστείτε για να ελέγξετε την οθόνη σας. Σας προτείνω το LCD smartie (http://lcdsmartie.sourceforge.net/)  Φυσικά και υπάρχουν κι άλλα παρόμοια προγράμματα στο διαδίκτυο αλλά το συγκεκριμένο παρέχει τη δυνατότητα να δείχνει στην οθόνη το όνομα του τραγουδιού που παίζει το Winamp και μια άλλη είναι να δείχνει ειδήσεις από το site του CNN. Δεν έχετε παρά να το κατεβάσετε να πειραματιστείτε μαζί του. Δυστυχώς όμως είναι μόνο για Windows. Δεν έχω ανακαλύψει κάποιο αντίστοιχο για Macintosh αλλά μόλις το κάνω θα ενημερώσω την ανάρτηση αυτή. Αυτό σημαίνει πως δυστυχώς δεν το έχω δοκιμάσει γιατί ο ένας μου υπολογιστής είναι Mac και ο άλλος είναι Linux. Μην με πάρετε με τις πέτρες. Είναι γνωστό και εύκολο πρόγραμμα και είμαι σίγουρος ότι δεν θα συναντήσετε δυσκολία. Αν πάλι συμβεί κάτι τέτοιο, εδώ είμαστε και πάλι να την αντιμετωπίσουμε μαζί μέσω του διαλόγου.

Να και κάτι σημαντικό που ξέχασα.. Θα χρειαστείτε απαραίτητα το PORT95NT που βρίσκεται εδώ: (http://www.hlektronika.gr/index.php?page=files) μαζί με διάφορα άλλα προγραμματάκια για παρόμοιες κατασκευές. Καλή τύχη.

Ποιά η σχέση σας με τα ηλεκτρονικά?

Είμαι έτοιμος να ποστάρω την πρώτη ανάρτηση για την κατηγορία των κατασκευών και ήθελα να ζητήσω τη βοήθειά σας στην επιλογή θεμάτων. Οτιδήποτε σας έχει απασχολήσει στο παρελθόν πάνω στο θέμα των ηλεκτρονικών, πιθανές βλάβεις στον εξοπλισμό σας ή ακόμα και θέματα θεωρίας μπορείτε να μου τα γνωστοποιήσετε μέσω μειλ ή σχόλιο στο μπλογκ. Το σίγουρο είναι ότι ότι αν έχετε όρεξη και υπομονή, μπορείτε να φτιάξετε φοβερά πράγματα.

Νέες αναφορές στο μηχανισμό των Αντικυθήρων

Καθώς έκανα μια αναζήτηση στο ίντερνετ για αν βρω κάποιο θέμα να μιλήσω, έπεσα σε ένα φόρουμ, στο οποίο τα μέλη συζητούσαν για το μηχανισμό των Αντικυθήρων, όμως κανένας τους δεν ήξερε τις χρήσεις, την αξία και τη σημασία αυτής της εφεύρεσης τόσο σε επιστημονικό επίπεδο, όσο και σε ιστορικό. Ας μιλήσουμε λοιπόν γι αυτό..

Γενικές πληροφορίες-Ιστορία

Ενδείξεις μιας μυστηριώδους συσκευής ηλικίας 2000 ετών δείχνουν ότι το αντικείμενο αυτό ήταν εμπνευσμένο από παλαιότερες συσκευές, που έχουν κατασκευαστεί από τον μεγάλο Έλληνα μαθηματικό Αρχιμήδη.

Ο λεγόμενος «Μηχανισμός των Αντικυθήρων» έχει προκαλέσει την απορία των ιστορικών, επειδή είχε διασωθεί σε ένα αρχαίο ναυάγιο κοντά στο νησί των Αντικυθήρων το 1901. Έχει χρονολογηθεί ότι είναι, περίπου, του 100 π.Χ., και αποτελείται από περισσότερους 30 χάλκινους τροχούς και δείκτες, ενώ περικλείεται σε ένα ξύλινο κουτί.

Η συσκευή είναι μακράν το πιο εξελιγμένο επιστημονικό όργανο που έχει επιβιώσει από την αρχαιότητα – κανένα άλλο όργανο δεν πλησίασε την πολυπλοκότητα του, για περισσότερα από 1200 χρόνια, μέχρι που εμφανίστηκαν τα μηχανικά ρολόγια στη μεσαιωνική Ευρώπη.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων θεωρείται ότι είναι ένας μηχανικός ηλεκτρονικός υπολογιστής, στον οποίο χρησιμοποιούνται εξελιγμένοι αλγόριθμοι για τον υπολογισμό των κινήσεων των ουρανίων σωμάτων. Ένας δίσκος μπροστά έδειχνε τη θέση του ήλιου, της Σελήνης και πιθανώς τους πλανήτες στον ζωδιακό κύκλο. Στο πίσω μέρος εμφανίζεται ένα 19-ετές ημερολόγιο βασισμένο στη Σελήνη, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των εκλείψεων.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων επέτρεπε στους Έλληνες να προβλέπουν και τις εκλείψεις με μεγάλη ακρίβεια, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Nature.Οι εκλείψεις οι οποίες επαναλαμβάνονται σύμφωνα με τον κύκλο του Σάρος, που διαρκεί σχεδόν 19 χρόνια, σημειώνονται πάνω σε έναν μεγάλο οδοντωτό τροχό. Και όπως λένε οι ερευνητές ο χρήστης γνώριζε αν είναι ηλιακές ή σεληνιακές και τι ώρα θα επαναληφθούν. Οι εκλείψεις είναι μετατοπισμένες κατά οκτώ ώρες, δηλαδή κατά 120 μοίρες. Ο μηχανισμός περιλαμβάνει επίσης έναν μικρό οδοντωτό τροχό που δείχνει στο χρήστη πώς λειτουργεί αυτή η χρονική ρύθμιση.

Αυτός ο μηχανισμός, ηλικίας 2.100 ετών, υπολόγιζε σύνθετους κύκλους μαθηματικής αστρονομίας, αλλά μετά από έρευνες είδαν οι επιστήμονες ότι έδειχνε επίσης κι έναν τετραετή κύκλο των αγώνων που διεξάγονταν στην αρχαία Ελλάδα, μεταξύ τους και οι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Ο μηχανισμός ενδέχεται να έχει χρησιμοποιηθεί από τους φιλοσόφους για να δείχνει τι συμβαίνει στον ουρανό, όπως προτάθηκε από τον Ρωμαίο συγγραφέα Κικέρωνα, που έγραψε τον 1ο αιώνα π.Χ. για χάλκινα όργανα, που λανθασμένα μοντελοποίησαν τις κινήσεις του ήλιου, της Σελήνης και των πλανητών γύρω από τη Γη.

Κάνοντας χρήση εικόνων που λήφθηκαν με τρισδιάστατες ακτίνες Χ, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν τα ονόματα όλων των μηνών στο πίσω μέρος του μηχανισμού που αποτελείται από μια σύνθετη συσκευή με τουλάχιστον 30 γρανάζια ακρίβειας

Η προέλευση του Μηχανισμού των Αντικυθήρων ήταν ένα μυστήριο για πολλά χρόνια, αλλά οι νεώτερες αποκρυπτογραφημένες ενδείξεις δείχνουν ότι στο ημερολόγιο του χρησιμοποιούνται τοπικά ονόματα μηνών. Αντιστοιχούν δε σε εκείνα τα ονόματα που χρησιμοποιήθηκαν στις ελληνικές αποικίες, που ιδρύθηκαν από την πόλη της Κορίνθου, όπως στις Συρακούσες στη Σικελία.

Ο Alexander Jones, του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Αρχαίου Κόσμου στην Νέα Υόρκη, που αποκρυπτογράφησε τις επιγραφές, λέει ότι η παρουσία ενός τοπικού ημερολογίου υποστηρίζει την ιδέα ότι αντί να το χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι, ο μηχανισμός αυτός προοριζόταν για επιδείξεις, έστω και σε μια μικρή μορφωμένη ελίτ.

Ο Jones και οι συνάδελφοί του λένε ότι η ταυτοποίηση των Συρακουσών είναι πολύ δύσκολη, διότι ένα από τα μοντέλα που αναφέρει ο Κικέρωνας στα γραπτά του κατασκευάστηκε από τον Αρχιμήδη τον 3ο αιώνα π.Χ.. Ο Αρχιμήδης εργάστηκε στις Συρακούσες, έτσι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, που φτιάχτηκε τουλάχιστον έναν αιώνα αργότερα, θα μπορούσε να είναι μέρος μιας παράδοσης από στρεφόμενους μηχανισμούς, που άρχισε από τον θρυλικό μαθηματικό.

Όμως αυτό προκαλεί ένα νέο μυστήριο, διότι το ναυάγιο στο οποία βρέθηκε ο μηχανισμός ήταν ένα ρωμαϊκό πλοίο, που δεν ξεκίνησε από τη Σικελία, αλλά από την ανατολική Μεσόγειο το 70-60 π.Χ., και το πιο πιθανό είναι να βρισκόταν μέσα σε λεηλατημένους ελληνικούς θησαυρούς και να πήγαινε πίσω στη Ρώμη.

«Το δρομολόγιο του πλοίου είναι ακατανόητο», λέει ο Paul Cartledge, καθηγητής της ελληνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge στη Βρετανία.

«Πήγανε από την Ανατολή προς τη Δύση, και τα Αντικύθηρα είναι στα ανατολικά των Συρακουσών.»

Ο Cartledge αναφέρει ότι δεν είναι αδύνατο το όργανο να έχει σχεδιαστεί στην Ανατολή – στη Ρόδο ή την Αλεξάνδρεια για παράδειγμα – για να χρησιμοποιηθεί στις Συρακούσες.

Ωστόσο, ο μηχανισμός φαίνεται να έχει ηλικία πολλές δεκαετίες, όταν αυτή συγκριθεί με την ημερομηνία του τελικού του ταξιδιού. Έτσι, ίσως να φτιάχτηκε στις Συρακούσες για έναν πλούσιο ιδιοκτήτη, που στη συνέχεια μετακόμισε στην ανατολική Μεσόγειο, ή μεταφέρθηκαν εκεί ως δώρο ή να προσφερθεί ως τάμα, προτού αργότερα γίνει μέρος των κλοπιμαίων που στάλθηκαν στη Ρώμη.

Ο Jo Marchant είναι συγγραφέας  του βιβλίου Decoding the Heavens, ένα βιβλίο για το μηχανισμό των Αντικυθήρων.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της ψηφιακής ακτινογραφίας πριν από τρία χρόνια ο μηχανισμός ήταν σαν ένα επιτραπέζιο ρολόι με ένα μεγάλο καντράν στην πρόσθια και δύο στην οπίσθια όψη του. Στο εσωτερικό του 31 γρανάζια (ίσως και περισσότερα, αλλά μόνο τόσα έχουν εντοπισθεί) χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου στις ενδείξεις των καντράν να συνοψισθούν όλες οι αστρονομικές γνώσεις της εποχής του (150-100 π.Χ.). Έτσι, το καντράν της πρόσθιας όψης ήταν ένα κλασικό ημερολόγιο 365 ημερών (με δυνατότητα ρύθμισης για δίσεκτα έτη), ενώ έδειχνε πιθανότατα τις σχετικές θέσεις των πλανητών. Το οπίσθιο μέρος του μηχανισμού φιλοξενούσε δύο μεγάλα σπειροειδή καντράν: το επάνω αντιπροσώπευε τον Μετονικό κύκλο και το κάτω τον κύκλο του Σάρου. Ο Μετονικός είναι ένας κύκλος 19 ετών ή 235 σεληνιακών μηνών. (Ένας σεληνιακός ή συνοδικός μήνας είναι το διάστημα μεταξύ δύο ομοίων φάσεων της Σελήνης, π.χ. από Πανσέληνο σε Πανσέληνο). Ο κύκλος αυτός αντιπροσωπεύει την επιστροφή της Σελήνης στην ίδια φάση και στην ίδια ημερομηνία του έτους. Με το κλείσιμο του κύκλου ο Ήλιος, η Σελήνη και η Γη επιστρέφουν στους ίδιους περίπου σχετικούς προσανατολισμούς. Ο κύκλος του Σάρου προβλέπει εκλείψεις: αν μια ηλιακή ή σεληνιακή έκλειψη συμβεί σήμερα, μια παρόμοια θα συμβεί ύστερα από 223 σεληνιακούς μήνες.

Και τα δύο μεγάλα οπίσθια καντράν έφεραν στο εσωτερικό τους μικρότερα. Το μικρό καντράν στο εσωτερικό του κύκλου του Σάρου αντιπροσώπευε τον κύκλο του Εξελιγμού ο οποίος έχει διάρκεια 54 ετών. Ο κύκλος αυτός επιτρέπει τον ακριβή προσδιορισμό του χρόνου των εκλείψεων: διαδοχικές σεληνιακές εκλείψεις είναι μετατοπισμένες κατά 8 ώρες και διαδοχικές ηλιακές εκλείψεις (οι οποίες γίνονται ορατές από συγκεκριμένα γεωγραφικά πλάτη) είναι μετατοπισμένες κατά 120 μοίρες. Ακριβείς επαναλήψεις σεληνιακών εκλείψεων λαμβάνουν χώρα ύστερα από τρεις κύκλους του Σάρου (όταν οι οκτάωρες μετατοπίσεις συμπληρώσουν ένα 24ωρο), και αυτό περιγράφεται από τον κύκλο του Εξελιγμού, όπου διακρίνονται οι ενδείξεις 8 και 16.

Αυτά όλα είχαν αναδειχθεί σε μια προηγούμενη έρευνα. Κανείς όμως τότε δεν είχε υποπτευθεί ότι το εργαλείο αυτό θα μπορούσε να έχει και ρόλο στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Βλέπετε, δεν είχε ακόμη διαλευκανθεί ο ρόλος του πάνω μικρού εσωτερικού καντράν στο οπίσθιο μέρος του μηχανισμού. Για την ακρίβεια, είχε θεωρηθεί ότι αυτό θα έπρεπε να αντιπροσωπεύει τον Καλλιππικό κύκλο, ο οποίος διαρκεί 76 χρόνια και είναι τέσσερις Μετονικοί κύκλοι μείον μία ημέρα. Έτσι, αυξάνεται η ακρίβεια με την οποία αντιστοιχίζεται ένα ηλιακό έτος με πλήρεις σεληνιακούς μήνες.

Η λεπτομερής ανάγνωση όμως των επιγραφών στο εσωτερικό του κύκλου κατέδειξε τη σημασία του: πρόκειται για έναν κύκλο που υπολογίζει τον χρόνο τέλεσης των Πανελληνίων Αγώνων, των γιορτών που τόσο μεγάλη σημασία είχαν στην Αρχαία Ελλάδα. Έτσι μπορεί κανείς να διαβάσει στο έτος 1 τα Ισθμια της Κορίνθου και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, στο έτος 2 τα Νέμεα και τα Νάα (ή Νάια) της Δωδώνης, στο έτος 3 τα Ισθμια και τα Πύθεια των Δελφών και στο έτος 4 τα Νέμεα και κάποια ακόμη, το όνομα των οποίων δεν είναι αναγνώσιμο.

Το νέο αυτό εύρημα που περιγράφεται σε άρθρο του Νature, παράλληλα με ισχυρές ενδείξεις σχετικά με τον τόπο προέλευσης ή/και τον τόπο χρήσης του μηχανισμού. Ειδικότερα, η ανάγνωση των ονομάτων των μηνών στο καντράν του Μετονικού κύκλου δείχνει ότι πιθανότατα κατασκευάστηκε στην Αρχαία Ιλλυρία ή επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί εκεί (ή και τα δύο). Με δεδομένο ότι περίπου έναν αιώνα πριν από την ημερομηνία που υπολογίζεται ότι κατασκευάστηκε ο μηχανισμός έζησε στις Συρακούσες ο Αρχιμήδης, οι ειδικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα ο μηχανισμός είναι ένα δείγμα από την τεχνολογική παράδοση που ξεκίνησε ο μεγάλος άνδρας. Το αν η παραπάνω εκτίμηση αποδειχθεί από περαιτέρω μελέτη των δεδομένων που έχουν συλλεγεί θα φανεί στο μέλλον. Γιατί περιττό να πούμε ότι η μελέτη συνεχίζεται, και μάλιστα με εντατικούς ρυθμούς.

Εδώ παραθέτω ένα τρισδιάστατο βίντεο με τη λειτουργία του μηχανισμού

Χρονολόγιο του Μηχανισμού

150-100 π.Χ.: Κατασκευή του μηχανισμού. Ο τόπος κατασκευής αποτελεί ακόμη πεδίο έντονης ερευνητικής προσπάθειας, με τις Συρακούσες να συγκεντρώνουν τώρα τις περισσότερες πιθανότητες.

80 π.Χ. περίπου: Ενα ρωμαϊκό καράβι βυθίζεται ανοιχτά των Αντικυθήρων.

Πάσχα του 1900: Σύμιοι σφουγγαράδες εντοπίζουν το ναυάγιο σε βάθος 45-60 μέτρων.

Χειμώνας 1901: Ολοκληρώνεται το έργο της ανάσυρσης των θησαυρών του ναυαγίου. Μεταφορά των ευρημάτων στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών.

1902: Τα εμφανή γρανάζια του παράξενου χάλκινου ευρήματος τραβούν την προσοχή του Βαλέριου Στάη, αρχαιολόγου του μουσείου, ο οποίος αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για κάτι αξιοσημείωτο.

Δεκαετία του ’50: Η πρώτη σε βάθος μελέτη του μηχανισμού από τον βρετανό φυσικό και ιστορικό της επιστήμης Derek J. de Solla Price, τον ειδικό στη μελέτη επιγραφών έλληνα επιστήμονα Γιώργο Σταμήρη και τον Χαράλαμπο Καράκαλο, πυρηνικό φυσικό στον Δημόκριτο, καταδεικνύει ότι πρόκειται για τον πολυπλοκότερο μηχανισμό της αρχαιότητας, χωρίς να μπορεί να δοθεί απάντηση ως προς τη χρησιμότητά του.

Δεύτερο μισό του 20ού αιώνα: Πλήθος ερευνητές ασχολούνται με τη μελέτη του Μηχανισμού. Από τις πιο αξιοσημείωτες μελέτες είναι αυτή του Βρετανού Michael Wright ο οποίος προχωρεί στη δημιουργία ενός μοντέλου, όπως είχε κάνει στο παρελθόν και ο Price.

Φθινόπωρο 2005: Η ομάδα του προγράμματος για τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων αξιοποιεί καινοτόμους απεικονιστικές τεχνολογίες για να συλλέξει δεδομένα τόσο από το εσωτερικό του Μηχανισμού όσο και από τις επιγραφές που φέρει αυτός.

Νοέμβριος 2006: Τα αποτελέσματα της μελέτης των παραπάνω δεδομένων δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «Nature». Από αυτά καταδεικνύεται η χρησιμότητα του Μηχανισμού: επρόκειτο για όργανο πρόβλεψης εκλείψεων.

Ιούλιος 2008: Ενα δεύτερο άρθρο στην επιθεώρηση «Nature» αποκαλύπτει ότι εκτός από εργαλείο αστρονομικού ενδιαφέροντος ο Μηχανισμός ήταν και εργαλείο με μεγάλη κοινωνική σημασία: χρησιμοποιούνταν για τον υπολογισμό του χρόνου των Πανελληνίων Αγώνων.

Παιχνίδι για μεγάλους

Είναι αλήθεια πως άργησα να βγάλω το δεύτερο ποστ για τον Φάσορα αλλά όπως κάποιοι από εσάς θα διαβάσατε στο about me, είμαι μαθητής της τρίτης Λυκείου και λόγω του φόρτου των μαθημάτων, δεν έχω την ευχέρεια της απόλαυσης του ελεύθερου χρόνου. Όπως και να έχει, θα προσπαθήσω να είμαι πιο τακτικός..

Στο θέμα τώρα. Πρόσφατα ανακάλυψα ένα πολύ ενδιαφέρον «παιχνίδι». Πρόκειται για ένα τσιπάκι σε μέγεθος παλάμης το οποίο διαθέτει ένα μικροεπεξεργαστή, λίγη προσωρινή μνήμη Ram και άπειρες δυνατότητες. Είναι open source δηλαδή ελεύθερου λογισμικού και βασίζεται σε  ελαστικό και εύκολο σε χρήση Hardware καθώς και Software. Αναφέρεται σε καλλιτέχνες, «χομπίστες» και γενικά σε καθένα που ενδιαφέρεται να δημιουργήσει αντικείμενα που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αλλά και με το περιβάλλον. Το όνομά του είναι «Arduino».

Το Arduino μπορεί να αντιληφθεί τι συμβαίνει στο περιβάλλον λαμβάνοντας δεδομένα από ποικιλία αισθητήρων και μπορεί επηρεάσει τον χώρο που το περιβάλλει ελέγχοντας φώτα, ηλεκτρικές μηχανές και πολλά άλλα. Ο μικροεπεξεργαστής στην πλακέτα προγραμματίζεται χρησιμοποιώντας ειδική Arduino γλώσσα που βασίζεται στην «Wiring» και τo προγραμματιστικό περιβάλλον του βασίζεται στην «Processing«. Τα δημιουργήματα του Arduino λειτουργούν αυτοτελώς ή μπορούν να επικοινωνούν με υπολογιστικά συστήματα, υπολογιστές ή προγράμματα που τρέχουν σε αυτούς. (Πχ Flash, Processing, MaxMSP)

Οι πλακέτες συναρμολογούνται πολύ εύκολα από τους χρήστες ή μπορούν να αγοραστούν συναρμολογημένες, ενώ το προγραμματιστικό περιβάλλον μπορεί να κατεβεί από το ίντερνετ δωρεάν. Οι πλακέτες είναι αρκετές και διαφορετικές μεταξύ τους, ανάλογα με τη χρήση που προοριζονται.

Για τέλος κράτησα το καλύτερο. Η ενδεικτική τιμή του Arduino είναι τα 25 Ευρώ, και μπορεί να  αλλάξει αν η πλακέτα σας συνοδεύεται με άλλα αξεσουάρ.

Με μια αναζήτησή μου στο ιντερνετ είδα τα παρακάτω βίντεο με δημιουργήματα του Arduino που ίσως έχουν ενδιαφέρον:

Υπάρχουν εκατοντάδες άλλα βίντεο και άρθρα στο ίντερνετ σχετικά με τις δημιουργίες των Arduino. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι μια απλή αναζήτηση.

Θα το εκτιμούσα αν στέλνατε comment με τις απόψεις σας ή τις ιδέες πάνω στο τι θα μπορούσε να φτιαχτεί με ένα Arduino έτσι ώστε να το συζητήσουμε και γιατί όχι να φτιάξουμε και κάτι….